هي ڪتاب ابن حيات پنھور صاحب جي زندگي، جدوجهد ۽ لکڻين تي مشتمل آهي، جنھن کي محترم لطيف اياز پنھور انتھائي شاندار نموني سهيڙيو آهي ۽ دل جي گهرائين سان محنت ڪري سندس زندگي بابت مواد گڏ ڪيو اٿس ۽ ابن حيات صاحب جي خيالن کي بنا ڪنھن رد وبدل جي سندس نظرئي موجب ئي ترتيب ڏئي پيش ڪيو اٿس۔ هن ڪتاب ۾ اسان کي ان دؤر جي سياسي، سماجي توڙي مذهبي الڙن ۽ حالاتن بابت جامع ڄاڻ ملي ٿي۔ توڙي جو لکندڙ جي خيالن سان پڙهندڙ جو سؤ سيڪڙو متفق هجڻ ضروري نہ هوندو آهي پر هي هڪ اهڙي تاريخ آهي جيڪا وڏن رازن تان پردو کڻي ٿي۔