ديوان خانچند پرتابراءِ جي سهيڙيل هي بايوگرافي، سنڌ جي مشهور وڪيل، سماجي سيوڪ ۽ اتم انسان ديوان ڏيارامل ڄيٺمل بابت لکي وئي آهي. ديوان ڏيارام ڄيٺمل 1845 ۾ ڄائو ۽ 1887 وفات ڪيائين. هي ڪتاب پهرين 1904 ۾ هڪ اخبار ۾ قسط وار ڇپيو جنهن کي بعد ۾ 1917 ۾ گڏ ڪري ڪتابي صورت ۾ ڇاپيو ويو آهي. ديوان ڏيارام جو پيءُ منشي ڄيٺمل، هڪ ننڍي درجي جي مير خان محمد وٽ محرر يا منشي هو جتان کيس رپيا ڏھ درماهو پگھار ملندو هو. وڏي مشڪل سان گھر جو خرچ پکو هلائي سگھندو هو. ڏيارام جي پڙهائي جو گھڻو خرچ وظيفن مان آيو. ڏيارام جو شمار سنڌ جي انهن پهريَن چند گريجوئيٽس ۾ ٿئي ٿو جيڪي سنڌ جي فتح کان پوءِ انگريزي تعليمي نظام تحت پڙهيا ۽ ڊگريون ورتائون. هي نه صرف اعليٰ دماغ شخص هو پر تمام قابل ۽ باضمير وڪيل به هو. سندس اصول پسندي جا ڪيئي واقعا ڪتاب ۾ ٻڌايا ويا آهن. هي ڪتاب تمام سليس ۽ بلڪل به بور نه ڪندڙ اسلوب ۾ تحرير ڪيو ويو آهي. اپ لوڊ ڪرڻ جي مهرباني. (لياقت ٿهيم)